President Obama

Morgenochtend weten we wie de volgende vier jaar in het Witte Huis zal wonen. Gunnen de kiezers Obama een tweede termijn of krijgt Mitt Romney een kans? De debatten zijn gesloten, de campagnebussen staan op stal en de duizenden vrijwilligers slaken een kreet van verzuchting: nu is het aan de natie. Het gros van de ernstige peilingen geven Barack Obama nog vier jaar Washington, maar het verhaal van het vel en de beer staat in het handboek van elke electionwatcher. De voorspelling voor de samenstelling van het kiescollege geeft echter al weken éénzelfde tendens aan. Een overwinning van Romney zou sommige statistici wel eens de kop kunnen kosten.

Vier jaar geleden heb ik het gebeuren van heel wat dichterbij mogen volgen. In juli 2008 reisde ik voor het eerst naar de Verenigde Staten en realiseerde daarmee een lang gekoesterde jongensdroom. Die veertiendaagse rondrit door het noordoosten en de kleine week New York City nam onze laatste twijfels weg: dit is geen afgeleide van Europa aan de overkant van de oceaan. We mogen cultureel dan nog zo verwant zijn, Amerika is na meer dan drie eeuwen een maatschappij sui generis, met eigen waarden en een eigen geschiedenis. Met boekenwijsheid lukt het niet: de intensiteit en het besef van het concept Amerika moet je aan den lijve ondervinden. En dat is razend interessant. Net zoals de race naar het Witte Huis die toen in volle hevigheid was losgebarsten.

***

nyc1bushBloedheet is het in New York tijdens de zomermaanden. Geen gezellige warmte, maar drukkende hitte: je wordt er net niet tegen de macadam gekatapulteerd. De drankafdeling van Duane Reade zorgde dag (en nacht, 24/7) voor tijdelijk soelaas, maar eigenlijk is het afwandelen van de avenues in die periode regelrechte zelfkastijding. De Amerikanen verliezen er hun humeur niet bij. En hier en daar begonnen ook de figuren op te duiken waarrond het de komende tijd allemaal zou gaan draaien. “I’ll vote for Obama! Obama!”, riep een man vanuit een café. “Osama! Osama!”, repliceerde een voorbijganger. De rest lachte, maar lag op dat moment nog niet wakker van de keuze die ze op 4 november zouden hebben. Bush is still in office, al leek niemand zich nog veel van hem aan te trekken. Wij toch eventjes, want in Washington DC hadden we het grote geluk om nét tijdens de opentuinweek van het Witte Huis langs te lopen. Op uitnodiging van de First Lady, zo heette het, maar wellicht was het eerste echtpaar al een tijdje op de ranch in Texas aan het relaxen.

Trek America nam ons mee van camping tot camping. Nabij Washington logeerden we net niet onder een trits zoemende hoogspanningskabels, tussen de snelwegen door. In Shenandoah National Park moesten we dekking zoeken voor onweer en voor beren, die ’s nachts nogal eens durfden langskomen. West Virginia getuigde, diep in de Appalachen, van een nijver industrieel verleden dat enkel nog in prentenboeken te vinden is. De Great Smokey Mountains vertelden zowel het trieste verhaal van de oostelijke Cherokee als Dolly Parton’s leven in Dollywood, terwijl Nashville het écht wel van de country moest hebben. Allez, die ene interessante straat toch, want voor de rest leek de stad niet meteen haar beloftes waar te maken. Maar nergens leek iemand zich op het eerste zicht om de komende verkiezingen te bekommeren.

Gelukkig keerde het stilaan ingeslapen tij. Chicago was de naam. Weinig van verwacht, maar veel van gekregen: de thuisbasis van Obama bleek een bijzonder coole stad. Niet enkel de schitterende architectuur en de vele ruimte, maar ook de dynamiek van het urbane leven gaf ons nieuwe moed om de tweede week van het Amerika-avontuur aan te vatten. Er kwam opnieuw leven in de brouwerij. michiganavenueLangs Michigan Avenue eisten enkele oude hippies en jonge militanten hun plaats op langs de kant van de weg. Iedereen moest het horen en zien: “Impeach Bush for War Crimes” en “Your war your guilt”. Ze protesteerden daar al enkele jaren, zo vertelden ze. Elke zondag maakten ze kabaal langs de drukste avenue in de Windy City. Of het veel opleverde? Bush moest hangen. Weg met die man. En Obama? “You know, in Washington they’re all the same. Nothing will change with Obama.” Wij, slimme Europeanen, zouden het veel en veel beter weten. Natuurlijk zou het beter worden. Met die man wordt het anders. Hope stond ook in ons woordenboek, maar de man schudde zijn hoofd. Vier jaar later denk ik nog wel eens terug aan dat moment. Op honderd meter daarvandaan zou Obama die hoop tijdens de verkiezingsavond op een onvergetelijke manier gestalte geven. Of de mannen in kwestie er bij waren weten we niet.

De karavaan stopte op de terugtocht in de meest onooglijke plaatsen. Misschien leunde Pigeon Forge, in het zuiden van Michigan, nog het meest aan bij smalltown America. Hier heb je community crime watch: checks and balances in de straat. In dit oord gedraag je je maar beter, want aberrante individuals worden er in het oog gehouden. ccwOngewoon voor een Europeaan die fulmineert als het woord burgerwacht in de mond wordt genomen. Bovendien is wapendracht hier een nationale eer. Is dat nu het Amerika waar wij neen tegen zeggen? Vanuit Europees perspectief bevestigt het voor velen een cliché van de repressieve States, maar is dat nu écht een ondraaglijke situatie? Je moet hier langere tijd verblijven om het helemaal te vatten. Iedereen maakt er zijn of haar leven en is er mee opgegroeid. Men is alvast duidelijk waarover het gaat. En kennen wij niet allemaal een lokale crimewatcher?

In America part I deden we genoeg indrukken op om de goegemeente een jaar lang mee te vervelen. Je moet je er echt in onderdompelen en je visite niet tot New York en San Francisco beperken, hoe fantastisch beide steden ook zijn. Maar toen wisten we nog niet dat part II dichterbij was dan we hadden gehoopt.

***

Het was een buitenkans. We zouden tijdens de verkiezingen terug naar New York City en Washington DC trekken. Waarom ook niet? We misten de val van de Berlijnse muur. Nu het duidelijk werd dat Obama aan de winnende hand was konden we die zonde uit 1989-90 goedmaken (maar toen was ik nauwelijks tien, dus dat telt niet): eindelijk een historische gebeurtenis ter plekke bijwonen. Er was niet enkel opnieuw hoop na acht lange Bush-jaren, maar het feit dat de Verenigde Staten op een zucht van hun eerste zwarte president waren maakte het sowieso een verkiezing niet als alle andere.

Pottekijkers zijn nooit leuk, maar we beloofden als volwassenen door het leven te gaan. De man aan de immigration service van Newark – Jesus genaamd – had het al snel door. “You’re coming for the elections, aren’t you?” “Not really, we’re just visiting New York City and Washington DC…” Zijn lachje sprak boekdelen. Natuurlijk mochten we binnen. Een ordinair Belgisch paspoort was een welkome afwisseling tussen de moeilijke vluchten uit Mexico-City en Cancun door.

johnmccainwasthereNew York verkeerde in discrete staat van paraatheid. Na 9/11 was niets hier nog hetzelfde. Er zijn altijd wel VIP’s, VVIP’s en VVVIP’s in de stad aanwezig. Niemand minder dan John McCain was tijdens onze eerste avondwandeling te gast in de studio’s van NBC in het Rockefeller Center nabij 5th en 6th Ave. Men had rond de wolkenkrabber een perimeter ingesteld. Niemand kwam er in, maar al bij al was het die laatste dagen voor vier november relatief rustig in de Big Apple. Ja, er was de marathon, maar dat is business as usual. Bovendien hingen de kandidaten elders rond: New York was toch al lang in the pocket voor Obama. Ohio en Florida, daar draaide het om. Toch was er nog eventjes een dramamoment: de videowalls nabij datzelfde Rockefeller Center lieten op maandagavond zien dat de grootmoeder van Obama overleden was. Hij was in allerlijl nog naar Honolulu over en weer gevlogen om afscheid te nemen. President worden moet hier een hondestiel zijn.

votehereOp de Grote Dag was alles opnieuw bijzonder rustig. Aan het polling station dat we hadden gegoogled stonden geen lange wachtrijen. Voor een graadmeter moesten we op de hoek van de straat zijn: Starbucks! Het was een plezier om de doorgaans zo standaard-commercieel sprekende dames en heren te aanhoren: “Who did you vote for today?“, vroeg de luidkeelse zwarte dame achter de toonbank steevast. “Another Obama vote! Whooohoo! And another one!”. De toon was gezet. De dag kon niet meer stuk, want de overwinning was binnen handbereik. Iedereen begon er stilaan in te geloven, maar de echte euforie was voor later op de dag. Intussen genoten we van de skyline van Midtown vanaf de Brooklyn Bridge en brachten we de UN een bezoekje. Op Times Square installeerde CNN de schermen voor vanavond. ABC had een videowall op één van de torens afgehuurd. Dit was de place to be. En dat wist ook The Naked Cowboy, die gelukkig voor één keer niet zo naked was.

Het gingen lange uren rechtop staan worden, maar dat hadden we er voor over. De adrenaline gierde door ons lijf. Dit ging het moment worden waarop zovele Amerikanen decennia hadden gewacht. Toen we rond half negen arriveerden stond het plein vol en vonden we nog net naast de tribune een staanplaats. Times Square krioelde van de Obama-fans, maar twee jonge McCain-militantes hielden midden op de tribune steevast een plakkaat met de naam van hun idool vast. Ze weigerden in het hol van de leeuw de moed op te geven. Het kalf was toen al lang verdronken. Rond tien uur kwam de uitslag van Ohio binnen. De belangrijke swing state was voor Obama; het was nog enkel wachten op een mathematische zekerheid. En die kwam er: om elf uur ’s avonds werden de resultaten van California bekend gemaakt (waar het drie uur vroeger is) en maakten we dit filmpje. Times Square ontplofte. Nooit gezien. De Verenigde Staten hadden een nieuwe president. En wat voor één.

inauguratieLang konden we niet van de euforie genieten. Om half acht zaten we al op de Amtrak richting Washington. Ook DC werd wakker met een nieuwe president. Het was er stukken rustiger, maar toch werd alles er in gereedheid gebracht voor de volgende stap in het proces: de inauguratie. De stad, die er sowieso over het algemeen netjes bijligt, werd mooi opgepoetst en op de trappen van het Capitool was men volop bezig met de installatie van het erepodium waarop Barack Hussein Obama op 20 januari de eed zou afleggen. De spanning was voorbij en de transitieperiode kwam op gang. George Bush kon beginnen met het vullen van kartonnen dozen en Obama met het samenstellen van zijn dreamteam.

DSC00712In het Newseum, het museum of news history, had men een heel speciale collectie voor de ruit gehangen: de voorpagina’s van de voornaamste Amerikaanse kranten van de day after. Een exemplaar van de New York Times maakte de transatlantische overtocht.

***

Dit keer ben ik niet naar de Verenigde Staten afgereisd. In Chicago zouden we misschien Obama zelf te zien krijgen, maar de vrees om de magie van dit heel speciale moment te verliezen indien Romney wint is te sterk. We waren toch een heel klein beetje getuige van een historische gebeurtenis. Laat het ons zo houden.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: